ایکوموس، بهعنوان یکی از امضاکنندگان مؤسس، از دولتهایی که عضو کنوانسیون تغییرات اقلیمی سازمان ملل (UNFCCC) و موافقتنامۀ پاریس هستند میخواهد که تصمیم «کار مشترک روی اقدام فرهنگ و اقلیم» (JWD) را در کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل آینده (COP28) بپذیرند. هنرمندان و سخنگویان فرهنگی سراسر جهان تصمیم دارند با اتفاق و اتحاد از مذاکرهکنندگان کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل بخواهند که میراث فرهنگی، هنر، و صنایع خلاق را در مرکز اقدامات اقلیمی قرار دهند.
جهان از اهداف موافقتنامۀ پاریس فاصلۀ بسیاری دارد: ناگزیر به یافتن راهحلهای تازه هستیم. فرهنگ و میراث از راههای گوناگونی زندگیهای ما را شکل میدهند و ظرفیت آن را دارند که در تصور و تحقق آیندهای کمکربن، عادلانه، و اقلیمتابآور یاری دهند.
میراث فرهنگی، شامل دانایی سنتی، تابآوری را تقویت میکند، به جوامع در تطبیق یافتن با پیامدهای تغییرات اقلیمی کمک میکند، از مکانها حمایت میکند، و راهحلهای سبز، چرخهای، و احیاکننده پیشنهاد میکند.
هنرها با قلبها و ذهنها سخن میگویند، الهام بخش اقدام هستند و به ما کمک میکنند تا تغییرات اقلیمی را از طریق روایتگری و تجربههای مشترک درک کنیم.
صنایع خلاق ــ طراحی، موسیقی، مد، و فیلم ــ سبک زندگی و ذائقه و الگوی مصرف ما را شکل میدهند.
«کار مشترک روی اقدام فرهنگ و اقلیم» از کنوانسیون تغییرات اقلیمی سازمان ملل و بدنههای جانبی آن میخواهد که فرایند یک سالۀ مشورتیای را آغاز کنند تا با توجه به آسیبپذیریهای میراث فرهنگی در مقابل تغییرات اقلیمی و با رویکرد به فرهنگ و میراث بهمثابه نیروی محرکۀ اقدامات اقلیمی، از طریق کارگاهها و نشستهای تخصصی به موضوعات مربوط به هنرها، فرهنگ، و میراث بپردازد.
آیا فکر میکنید که فرهنگ یک ستون مهم تغییرات اقلیمی است؟
هشتمین جلسۀ گروه تخصصی رسانه، طبق برنامۀ اعلام شده، در روز دوشنبه ۲۲ آبان ۱۴۰۲ با شرکت حضوری و مجازی هفت نفر از اعضا تشکیل شد.
در مقدمه از طبقهبندی اصلی میراث فرهنگی به شیئ و بنا و محوطه صحبت و در ادامه به بسط و گسترش رسانه بر مبنای شاخهها و الگوبندیهای جدید گفتوگو شد. تلاش جمع برای تفکر در بارۀ این پرسش بود که رسانه چگونه میتواند به انتقال شاخههای اصلی میراث فرهنگی بپردازد و بیانگر احوالات میراث فرهنگی با طبقات مذکور باشد؟
رسانههای دیداری، شنیداری، و دیداری و شنیداری اقسام اصلی قابل تصور هستند که باید در خدمت هدف فوق قرار گیرند. در این جلسه همچنین جهان مجازی بهعنوان شاخهای دیگر در اقسام رسانه تعریف شد.
در جلسه آینده به بحث و تبادل نظر در خصوص انواع رسانههای شنیداری و البته گسترش الگوی رسانهای میراث فرهنگی خواهیم پرداخت. این جلسه در تاریخ ۶ آذر ۱۴۰۲ ساعت ۱۵ ـ ۱۷ برگزار خواهد شد.
هشتمین جلسۀ گروه تخصصی متن در روز چهارشنبه، ۱۷ آبان ۱۴۰۲، ساعت ۱۵:۰۰ با شرکت ۲۳ نفر از اعضا به صورت حضوری و برخط در دفتر مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایران تشکیل شد. ابتدا خانم دکتر شکری، رئیس گروه تخصصی، دستور جلسه را اعلام کردند و در ادامه گزارشی اجمالی از جلسۀ اعضای هیئت رئیسۀ گروه تخصصی با آقای دکتر مهدی حجت برای طبقهبندی عنوانهای فعالیت اعضا ارائه دادند. سپس خانم صدیقه دلیلی بهنحو مشروح به معرفی «رژیمهای حقوق بشری» و «چارچوب عدالت اجتماعی» در حوزۀ حفاظت از مواریث فرهنگی پرداختند. ارائۀ ایشان مورد استقبال اعضا قرار گرفت و در ادامه آقای دکتر مهدی حجت توضیحاتی را عنوان فرمودند. طبق دستور جلسه در ادامۀ بحث، بررسی موضوعهای قابل پژوهش توسط اعضای گروه متن مورد بررسی قرار گرفت. بخشی از دستور جلسۀ پیشبینی شده برای این جلسه به علت طولانی شدن موضوع اول، امکان مطرح شدن نیافت و به جلسۀ بعدی واگذار شد. جلسۀ بعدی این گروه تخصصی در تاریخ ۱ آذر ۱۴۰۲ روز چهارشنبه ساعت ۱۵-۱۷ برگزار میشود.
این رویداد با همت کمیتۀ بینالمللی علمی میراث آب ایکوموس جهانی و گروه میراث و آب ایکوموس هلند؛ و با همکاری مؤسسۀ آموزشی آب دلفت، شبکۀ آب (واترنت)، مؤسسۀ مهارتهای آبی،هفتۀ بینالمللی آب آمستردام، دانشگاه فنی دلفت، و شبکۀ بینالمللی موزههای آب یونسکو برگزار میشود.
این برنامۀ جانبی قواعد میراث هلند را به مثابه نمونهای که در آن تلاش شده بخشهای اجباری، نهادی، و علمی به یکدیگر مرتبط شوند بررسی میکند و با سخنان و میزگردهای دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری دربارۀ میراث مرتبط با آب برای امروز ادامه مییابد. همچنین میزگردهای مباحثۀ موضوعی و توصیههایی برای دهمین مجمع جهانی آب که در ماه می سال ۲۰۲۴ در بالی برگزار خواهد شد، در این برنامه گنجانده شده است. برای شرکت در این برنامۀ جانبی نیازی به ثبت نام نیست.
هفتمین جلسۀ گروه تخصصی کار با کودک طبق برنامۀ اعلام شده در روز ۱۵ آبان ۱۴۰۲ ساعت ۱۷-۱۵ در دفتر مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایران، با شرکت حضوری و مجازی یازده عضو برگزار شد. ابتدای جلسه به بحث دربارۀ نمونههای مشابهی از کار با کودکان که بعضی از اعضاء تهیه کرده بودند، اختصاص یافت. در ادامه بهسیاق جلسۀ پیشین، به بررسی ارزشهای میراث فرهنگی و روشهای ارائۀ آن به کودکان پرداخته شد. در این زمینه جناب آقای دکتر مهدی حجت، رئیس ایکوموس ایران، تأکید کردند که هدف در همۀ گروههای تخصصی رسیدن به جایی است که هر عضو بر اساس سلیقۀ خود آگاه شود چه کاری را ، برای کدام مخاطب، و چگونه ارائه دهد. ایشان در ادامه فرمودند روشهای انجام کار از روشهای فلسفی تا روشهای اجمالیتر قابل بررسی است. برای تسهیل این امر در این جلسه بر اساس طبقهبندی یونسکو از ارزشهای میراث فرهنگی و با توجه به مخاطب گروه، فهرستی اجمالی از مصداقهای مأنوس با کودکان و راههای ارائۀ آن تهیه و اعضا دربارۀ تقسیمبندی و هر یک از مصداقها به بحث و تبادل نظر پرداختند. برای جلسۀ آتی مقرر گردید اعضا فهرستی بر اساس دیدگاه خود به موضوع ارائه و به بحث و گفتوگو بپردازند. جلسۀ بعدی این گروه تخصصی در روز دوشنبه ۲۹ آبان ساعت ۱۵ تا ۱۷ برگزار میشود.
دومین جلسۀ کارگروه تغییرات اقلیمی و میراث با شرکت حضوری و مجازی یازده نفر از اعضا در روز چهارشنبه ۱۰ آبان ۱۴۰۲ ساعت ۱۵-۱۷ برگزار شد. این جلسه با سخنان رئیس کارگروه، آقای دکتر چگینی، آغاز شد. ایشان با توجه به فاصلهافتادن در برگزاری جلسات کارگروه ضمن یادآوری اهداف و علل وجودی کارگروه به ذکر پارهای از مسائل مربوط به تغییرات اقلیمی و میراث در سطح ایران و جهان پرداختند. سپس دبیر کارگروه، محمدرضا رحیمزاده، دربارۀ کارگروههای مرتبط با کارگروه تغییرات اقلیمی در ایکوموس جهانی و ایکوموس ایران و تشکیل یک کارگروه با همین موضوع در کمیتۀ بینالمللی علمی تحلیل و مرمت ساختاری میراث معماری (ایسکارساه) توضیح دادند.
در این جلسه دربارۀ راهبردهای کارگروه و نسبت آن با نخستین بیانیۀ ایکوموس ایران (برافروختن آتش عشق به میراث فرهنگی در دل هر ایرانی) تبادل نظر و دربارۀ زمانبندی برخی برنامههای اجرایی کارگروه گفتوگو شد. همچنین برخی از اعضا زمینههای اجرایی فعالیت در کارگروه و برنامههای آتی خود برای کارگروه را اعلام کردند.
در پایان آقای دکتر چگینی از اعضا خواستند که در خبررسانی رویدادهای مرتبط با تغییرات اقلیمی و یافتن مستندات مکتوب و تصویری از پدیدههای مرتبط با آن در ایران و سایر کشورها فعال شوند.
در پایان مقرر شد جلسات کارگروه به صورت ماهانه در روزهای چهارشنبه ساعت ۱۵-۱۷ تداوم یابد. جلسات بعدی کارگروه در سال جاری در روزهای چهارشنبه ۸ آذر، ۶ دی، ۴ بهمن، و ۲ اسفند برگزار خواهد شد.
هفتمین جلسۀ گروه رسانه طبق برنامۀ اعلام شده در روز ۸ آبان ۱۴۰۲در دفتر مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایران با شرکت حضوری و مجازی شش عضو برگزار شد.
در این جلسه در خصوص ارزشهای میراث فرهنگی و روشهای ارائۀ آن بحث و تبادل نظر صورت گرفت. روشهای ارائۀ ارزشهای میراث فرهنگی ذیل مفهوم رسانه به این شرح مورد بسط و گسترش قرار گرفت: ۱) رسانه های دیداری، ۲) رسانه های شنیداری، ۳) رسانه های دیداری و شنیداری.
در پایان قرار شد مفاهیم رسانه و سر شاخههای آن در جلسۀ آینده مورد بحث و برسی قرار گیرد. جلسۀ بعدی این گروه در روز چهارشنبه ۲۲ آبان برگزار میشود.
هفتمین جلسۀ گروه تخصصی متن، طبق برنامۀ اعلامشده، در روز چهارشنبه، ۳ آبان ۱۴۰۲، ساعت ۱۵ – ۱۷ با شرکت شانزده نفر از اعضا به صورت حضوری و برخط در دفتر مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایران تشکیل شد. ابتدا خانم دکتر طاهره شکری، رئیس گروه تخصصی، دستور جلسه را اعلام کردند و در ادامه گزارش اجمالی از جلسۀ اعضای هیئت رئیسۀ گروه تخصصی برای طبقهبندی عنوانهای کاری را ارائه دادند. سپس خانم مهندس زهرا شهریار، عضو هیئت رئیسۀ گروه تخصصی، نتیجۀ کار هیئت رئیسه را دربارۀ طبقهبندی و دستهبندی سرفصلهای پیشنهادی برای فعالیت اعضای گروه متن، بهتفصیل شرح دادند و اعضا دربارۀ آنها و مصداقهای آن به بحث پرداختند. در ادامه آقای دکتر مهدی حجت اشاره کردند که طبقهبندی حاضر اعتباری است، نه فلسفی، و این موضوعات باید تا جایی خرد شود که هر فرد بسته به ذوق، سلیقه، و ظرفیتهای شخصی خود بتواند حوزۀ فعالیت خود را تعیین کند. در پایان خانم دکتر شکری پیشنهاد دادند که هر یک از اعضا یکی از سخرانیهای ایکوموس ایران را برای تبدیل به متن و سپس کار بر آن انتخاب نمایند که مورد استقبال فراون اعضای گروه قرار گرفت. جلسۀ بعدی این گروه تخصصی در روز چهارشنبه ۱۵ آبان ۱۴۰۲ ساعت ۱۵ – ۱۷ برگزار میشود.
ششمین جلسۀ گروه تخصصی کار با کودکان در تاریخ ۱ آبان ۱۴۰۲ ساعت ۱۷-۱۵ با شرکت حضوری و بر خط ۱۲ نفر از اعضای گروه تخصصی برگزار شد. ابتدا آقای دکتر مهدی حجت، رئیس ایکوموس ایران، به اعضای حاضر و بر خط خوشامدگویی گفتند و در ادامه در مورد فهرستی که در جلسه پیشین مقرر شده بود از کارهای قابل اجرا در گروه تخصصی کودکان، توسط اعضا تهیه شود، توضیحات و نکاتی فرمودند. ایشان عنوان کردند که موارد فهرست باید جامع، کامل، و متنوع باشد و این تنوع به گسترش موضوعات کاربردی برای کودکان میافزاید. همچنین بر موضوع ایجاد علاقه و مؤانست در کار با کودکان از طریق عناصر میراث فرهنگی و ایجاد تجربههای حسی برای کودکان در این موارد تأکید کردند. سپس در ادامۀ جلسه و برای تکمیل فهرست تهیه شده، دسته بندی ارائه و یکی از عناوین فهرستها به صورت جمعی به بحث و گفتوگو نهاده شد. مقرر گردید که اعضا در جلسۀ بعد فهرست موضوعات را بسط و گسترش دهند و در مورد راه و روش انجام آن به بحث و گفتوگو بپردازند. جلسۀ بعدی این گروه تخصصی در روز دوشنبه ۱۵ آبان ساعت ۱۵ تا ۱۷ برگزار میشود.
ششمین جلسۀ گروه تخصصی رسانه طبق برنامۀ اعلام شده در تاریخ ۲۴ مهر ۱۴۰۲ ساعت ۱۵-۱۷ در دفتر مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایران با شرکت حضوری و مجازی هشت نفر از اعضا تشکیل شد. طبق گفتگو های جلسۀ پیشین این گروه برای خود مأموریت کار نظری برای ارتباط و آموزش با عموم را در دستور کار قرار داده است و قرار است روشهایی که موجب میشود آتش عشق به میراث فرهنگی در دل هر ایرانی شعله ور شود را جستجو کنند. در طی این مسیر روشها و برنامهها و شیوهنامههایی که اعضای گروه تخصصی پیشنهاد دهند، بررسی خواهیم کرد. در این جلسه سرکار خانم ساره ضیایی متن «منشور ایکوموس برای تفسیر و معرفی آثار میراث فرهنگی» را از مجموعۀ منشورهای ایکوموس بینالملل ترجمه و معرفی کردند که دربارۀ آن بحث و بررسی شد. مقرر شد در جلسۀ آینده گروه دربارۀ عنوانها و مفهومهای این منشور بحث و تبادل نظر صورت پذیرد. جلسۀ بعدی گروه تخصصی رسانه در روز دوشنبه ۸ آبان ۱۴۰۲، ساعت ۱۵ـ۱۷ برگزار خواهد شد.