پنجاهودومین جلسۀ گروه تخصصی متن، روز چهارشنبه ۷ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۵، با حضور ۱۳ تن از اعضا، بهصورت حضوری و برخط، در دفتر مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایران برگزار شد. جلسه با خوشامدگویی دکتر طاهره شکری، رئیس گروه تخصصی متن، و معرفی موضوعات موردبحث آغاز شد.
در آغاز، مهندس نیلوفر ذهابی گزارشی با عنوان «ردّ پای تاریخ بر پیکرۀ بناها و شهرها» ارائه کرد. در این گزارش تأکید شد که بناها و شهرها، اعم از آثار برجسته و بناها و محلههای معمولی، میتوانند روایتگر رویدادهای تاریخی باشند. سپس مهندس زهرا شهریار روایتی داستانی دربارۀ جنگ و حفاظت از میراث ارائه کرد. اعضا در گفتوگو پیرامون این دو گزارش، بر ضرورت مستندسازی بناها و محوطهها بهعنوان مبنایی برای حفاظت و مرمت در بحرانهای ناشی از حوادث طبیعی و مخاصمات تأکید کردند. همچنین تمایز میان بنای قدیمی بهعنوان واقعیتی محسوس، اثر تاریخی بهعنوان موضوع خوانش تاریخی، و میراث فرهنگی بهعنوان منشأ حس تعلق و تعهد بررسی شد و بر اولویت حفظ جان انسانها در شرایط جنگ تأکید گردید.
سپس دکتر طاهره شکری، با ارائۀ گزارشی دربارۀ پیامدهای جنگ چهلروزه، این پرسش را مطرح کرد که «وظیفۀ گروه تخصصی متن و دوستداران میراث فرهنگی در برابر این رویدادها چیست؟» در پاسخ به این پرسش و گفتوگوی اعضا، دکتر ناصر نوروززاده چگینی به پژوهشها و فعالیتهای مستندسازی نهادهای متولی میراث فرهنگی، مؤسسات خصوصی و دانشگاهها در دو دهۀ اخیر اشاره کرد. وی گستردگی و پراکندگی آثار تاریخی و آغاز دیرهنگام مستندسازی نظاممند در ایران را از چالشهای این حوزه دانست و آسیبدیدن مسجد جامع اصفهان در دهۀ ۱۳۶۰، در جریان جنگ تحمیلی، و مرمت آن با اتکا به مستندات موجود و کوشش زندهیاد دکتر باقر آیتاللهزاده شیرازی را نمونهای از اهمیت مستندسازی برشمرد.
دکتر نوروززاده چگینی همچنین یادآور شد که با گذشت چند دهه و فاصله گرفتن از سالهای جنگ تحمیلی، برخی حساسیتها در زمینۀ حفاظت از میراث فرهنگی در شرایط بحران تغییر کرده و بخشی از تجربههای آن دوره کمرنگ شده است. ازاینرو، شرایط کنونی میتواند فرصتی برای بازخوانی آن تجربهها و توجه دوباره به آمادگی و مدیریت در این زمینه باشد. ایشان در پایان تأکید کرد که در کنار اولویت مطلق حفظ جان انسانها، پاسداری از حافظۀ شهری و ارزش بناهای تاریخی نیز از وظایف دوستداران میراث است؛ زیرا حفظ میراث فرهنگی در بلندمدت به معنای پاسداری از هویت ملی و آیندۀ فرهنگی کشور است.
جلسۀ بعدی گروه تخصصی متن در روز چهارشنبه ۴ شهریور ۱۴۰۵ برگزار خواهد شد.
