اولین جلسۀ مشترک کمیتۀ معماری دستکند و هیئت رئیسۀ ایکوموس ایران در روز یکشنبه، ۲۵ آبان ۱۴۰۴، ساعت ۱۷-۱۹با شرکت ۱۲ نفر بهصورت حضوری و برخط در دفتر مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایران برگزار شد. در این نشست گزارشی از مقالات ارائه شده در نشریۀ اشکفت شمارۀ ۴ و بررسیهای میدانی برخی از اعضای کمیته ارائه شد.
مهندس بهرخ برومندی دربارۀ مقالۀ «بررسی واژۀ کهن «هول» و ارتباط آن با معماری دستکند و باورهای مردمی» توضیحاتی ارائه کردند. دکتر محمد کشاورزدیوکلایی با موضوع «معرفی و بررسی خیابانهایِ دستکندِ کُرکیانو، ویِتریو، ایتالیا» در مورد ویژگیها و چگونگی فرآیندشکلگیری آن در بافت پیرامون توضیحاتی ارایه کردند. گزارش مهندس سمیه مراقی با موضوع «بازدید از دستکندهای استان سمنان، روستاهای عبدالهآباد (ادلوا)، ایچ، بیابانک و جَوین» ارائه شد که با همکاری حسین ترحمی، الهه ایروانی، محمدحسین گلستانیپور تهیه شده است. مهندس حمید ذوقی مرندیز به بیان توضیحاتی با عنوان «مقایسۀ تطبیقی دسترسی عمومی (دالان یا کانال) در معماری دستکند؛ نمونه موردی: دست کندهای پِلمون آمل و کالجِنی شهرستان طبس» پرداختند. این مقاله با همکاری محمد کشاورزدیو کلایی، علی مرتضوی نگاشته شده است. دکتر محمد فرجامی با همکاری محمدعلی بزرگمهر به «معرفی چند دستکند در شهرستانهای بیرجند و درمیانِ خراسان جنوبی» پرداختند.
در ادامه، فعالیتها و پروژههای در دست انجام کمیته از جمله مقالات مرتبط با نشریۀ آتی اشکفت (شمارۀ ۵) بررسی شد.
سپس آقای حمید ذوقی گزارشی از بازدید مسجد دستکند مزار واقع در روستای مزار از توابع بجستانِ استان خراسان رضوی و مهندس محمدیان گزارشی از تاق-سازها (غارسازهها)ی مازندران و کارکرد آنها در دورۀ ساسانی و پساسانی ارائه کردند.
پس از آن دکتر مهدی حجت، رئیس ایکوموس ایران، ضمن قدردانی از تلاشهای دکتر مهنازاشرفی و سایراعضای کمیته، بر اهمیت عشق و علاقه به میراث فرهنگی در ایران تأکید و به ضرورت حفظ و ترویج این ارزشها در دل مردم و بهویژه نسل جوان اشاره و بیان داشتند که شناخت نقاط مشترک و تفاوتهای جغرافیایی و فرهنگی در مناطق مختلف ایران، میتواند در فهم بهتر تاریخ و معماری این سرزمین مؤثر باشد. ایشان، به اهمیت آموزش و آگاهیبخشی به مردم محلی دربارۀ میراث فرهنگی و آثار تاریخی اشاره و بر این باور است که با برنامهریزی مناسب و مشارکت فعال مردم، میتوان میراث فرهنگی کشور را حفظ و به نسلهای آینده منتقل و این فعالیتها را به عنوان یک رسالت ملی و فرهنگی دنبال نمود. در ادامه آقای جلیل گلشن ضمن تشکر از فعالیتهای کمیته بر اهمیت شناخت عوامل جغرافیایی و زمینشناسی در شکلگیری سکونتگاهها، نقش ویژگیهای شاخص و خاص هر منطقه در استقرار انسانها و ضرورت مطالعه دقیق ویژگیهای زمینشناسی، نوع خاک و شناخت فنی و تخصصی زمینشناسی در این زمینه تأکید و بیان داشتند که این عوامل نشاندهندۀ توانمندی و دانش پیشینیان در بهرهبرداری از منابع طبیعی و اقلیم منطقه است.
در پایان نیز ارائۀ آتی یکی از تحقیقات انجام شدۀ کمیته در قالب سلسله نشستهای ایکوموس مورد تأیید قرار گرفت.
