منشور کوروش، بهعنوان نخستین نمونۀ مکتوب از آزادی، عدالت، مدارا و پاسداشتِ تنوع فرهنگی، در تاریخ ۱۵ آبان ۱۴۰۴ / ۶ نوامبر ۲۰۲۵ در چهلوسومین کنفرانس عمومی یونسکو در سمرقند به ثبت رسید. این یادگارِ درخشان که در سال ۱۲۵۸ خورشیدی / ۱۸۷۹ میلادی کشف شد و اکنون در موزۀ بریتانیا نگهداری میشود، سرمایهای بس گرانسنگ در حافظۀ بشری است.
این سند گواهی است روشن بر آنکه مفاهیم والایی چون حقوق بشر ـ که امروز بنیادِ روابط انسانی و فرهنگی را سامان میدهد ـ ریشه در ژرفای تاریخ دارند؛ و فهمِ راستینشان جز با رجوع به آن پیشینه و خردِ دیرسال ممکن نیست. توجه جهانی به این یادمان، گامی است در بزرگداشت میراث مشترک بشریت؛ و ما به نقش ایران در این فرازِ تابان، سربلند و سرفرازیم.
در بیانیۀ ثبت این یادگار بنیادین، از یونسکو خواسته شده است که آموزههای برخاسته از منشور کوروش را در برنامههای آموزشی، فرهنگی، و حقوقمحور خود بازتاب دهد.
مایۀ خرسندی است که این منشور، با پیام جاودانۀ آزادی، عدالت، و مدارا، پس از بیش از دو هزار و پانصد سال، همچنان راهنمای دلهاست و سه کشور ایران، تاجیکستان، و عراق را در همدلی و همکاری برای یادآوری و گسترش پیام آن، در کنار یکدیگر نشانده است.
گروه تخصصی متنِ مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایران، صفحۀ ویژهای را برای شناساندن ارزشهای این شاهکارِ تاریخی فراهم آورده است:
https://test.iranicomos.ir/asset-profile/aseet-08
از همۀ دوستداران فرهنگ و میراث میخواهیم که آنچه تاکنون گرد آمده را بخوانند و در بازتاب دیدگاههای خود درباره ارزشهای منشور کوروش ما را همراهی کنند. علاقهمندان میتوانند دیدگاههای خود را از طریق ایمیل (info@iranicomos.ir) به دبیرخانۀ مؤسسه ارسال نمایند.
